Kastamonu Hanönü'nde 250 Yıllık Tarihi Konak Yıkılıyor

Kastamonu'nun Hanönü ilçesine bağlı Yenice köyünde bulunan ve kentin sivil mimari belleğinin en önemli taşlarından biri olarak kabul edilen 250 yıllık Hüseyin Bey Konağı için yolun sonuna gelindi. Yaklaşık iki buçuk asırdır ayakta kalmayı başaran ancak son yıllarda bakımsızlık ve doğa şartları nedeniyle harabeye dönen tescilli yapı, çevre güvenliğini tehdit ettiği gerekçesiyle resmi makamlarca alınan kararla yıkılmaya başlandı. Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından 'ikinci derecede korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı' olarak tescil edilmiş olmasına rağmen, restorasyon sürecinin bir türlü başlatılamaması bu tarihi mirasın yok oluşuna zemin hazırladı.

Yenice köyünün kurucu ailelerinden Hacı Ahmetoğulları'na mensup Hüseyin Bey tarafından inşa ettirilen konak, sadece bir barınma alanı değil, aynı zamanda bölgenin sosyal tarihini ve mimari estetiğini yansıtan bir abide niteliğindeydi. İki katlı, yedi odalı ve geleneksel Kastamonu evi özelliklerini taşıyan yapı, yıllardır mirasçılar arasındaki hukuki ve maddi anlaşmazlıklar nedeniyle kaderine terk edilmişti. Köy sakinlerinin ve yerel derneklerin yapıyı kurtarma çabaları, bürokratik engeller ve mülkiyet sorunları nedeniyle sonuçsuz kalınca, çatısı ve duvarları çöken bina mahalle sakinleri için ciddi bir hayati risk oluşturmaya başladı.

Hanönü'nün Tarihi Mirasında Hüzünlü Veda

Konağın yıkım sürecini yakından takip eden emekli öğretmen ve yazar Muhittin Göksoy, yapının tarihsel önemine dikkat çekerek yaşanan süreçten duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Göksoy, Yenice köyü Çevre Güzelleştirme Derneği olarak yıllardır bu yapının restorasyonu için kapı kapı dolaştıklarını ancak mülkiyet sahipleri arasındaki uzlaşmazlığın tüm projeleri tıkadığını belirtti. Konağın özellikle tavan süslemeleri ve el işçiliğiyle bezeli odalarının eşsiz bir sanat eseri olduğunu vurgulayan Göksoy, koruma altındaki bir yapının bu şekilde yok olmasının bölge turizmi ve kültürü adına büyük bir kayıp olduğunu ifade etti.

Geleneksel Kastamonu Mimarisinin Eşsiz Örnekleri Yok Oluyor

Yıkımına başlanan Hüseyin Bey Konağı, tipik bir Karadeniz-Batı Anadolu geçiş kuşağı mimarisine sahipti. Ahşap karkas arası kerpiç dolgu sistemiyle inşa edilen, geniş saçakları ve işlemeli tavan göbekleriyle dikkat çeken konak, bir zamanlar bölgenin en görkemli yapılarından biriydi. Özellikle başoda olarak tabir edilen ana odanın tavanındaki ahşap oymalar, günümüze kadar ihtişamını korumayı başarmıştı. Ancak çatının çökmesiyle birlikte yağmur sularının iç mekana girmesi, bu sanatsal değerlerin geri döndürülemez şekilde hasar almasına yol açtı. Uzmanlar, bu tür tescilli yapıların yıkılmasının sadece bir bina kaybı değil, aynı zamanda yerel kimliğin silinmesi anlamına geldiğini belirtiyor.

Resmi Süreç ve Güvenlik Önlemleri

Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve ilgili belediye birimleri tarafından yapılan incelemeler sonucunda, konağın statik yapısının tamamen bozulduğu ve her an kendiliğinden çökme riski taşıdığı rapor edildi. Yol kenarında bulunan yapının, yoldan geçen yayalar ve araçlar için oluşturduğu tehlike, koruma kurulunun yıkım kararına onay vermesindeki en büyük etken oldu. Yıkım çalışmaları sırasında tarihi değeri olan bazı parçaların, özellikle tavan süslemelerinin ve orijinal kapıların kurtarılıp kurtarılamayacağı ise merak konusu. Yetkililer, can güvenliğinin her şeyden önce geldiğini belirterek, kontrollü yıkım işleminin titizlikle sürdürüldüğünü kaydetti.

Bölge Halkının Tepkisi ve Turizm Kaygısı

Yenice köyü sakinleri, çocukluklarının geçtiği ve köyün sembolü haline gelmiş bu yapının yıkılmasını hüzünle izliyor. Vatandaşlar, Kastamonu genelinde benzer durumda olan çok sayıda konak bulunduğunu ve bu yapıların Hüseyin Bey Konağı ile aynı kaderi paylaşmaması gerektiğini savunuyor. Turizm potansiyeli yüksek olan Hanönü ilçesinde, bu tür tarihi değerlerin restore edilerek butik otel, müze veya kültür evi olarak kullanılması beklenirken, yıkım kararının çıkması yerel kalkınma umutlarına da darbe vurdu. Köylüler, en azından binadan kalan orijinal parçaların bir sergi alanında korunmasını talep ediyor.

Gelecek Nesillere Aktarılamayan Kültürel Miras

Bundan sonraki süreçte, Kastamonu genelindeki diğer tescilli yapılar için daha hızlı aksiyon alınması bekleniyor. Hüseyin Bey Konağı örneği, mülkiyet sorunlarının tarihi miras üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Hukuki düzenlemelerin, mirasçıların anlaşamadığı durumlarda devletin müdahale etmesini kolaylaştıracak şekilde güncellenmesi gerektiği uzmanlarca sıkça dile getiriliyor. Hanönü'ndeki bu yıkım, diğer tarihi konakların kurtarılması için bir uyarı niteliği taşırken, Yenice köyü sakinleri için ise sadece anılarda yaşayan bir tarih olarak kalacak.